Mark Rutte's cliché's in de Linkse Hoogmis

De Linkse Hoogmis

Het is zondagmiddag en er wordt over politiek gepraat op de Publieke Omroep, bij het enige alternatief, de commerciële TV, is hiervoor geen belangstelling. We kunnen dus kijken naar  kinderprogramma's, een Kerk Dienst met stichtelijke gezangen of de hoogmis van de Linkse Kerk, het programma Buitenhof van de linkse publieke omroep.

Het leven is moeilijk voor een volwassen en ongelovige Gast of HOERRRRRR.

Maar dat viel afgelopen zondag in ieder geval best mee. De eerste gast was Mark Rutte en de 3e gast een conservatieve "Neder Waal" die Den Haag - terecht overigens - de les kwam lezen hoe je moet opereren in Brussel. Het enige dat voor links zou kunnen doorgaan was het interview met Anne-Mei The, een antropologe. Zij kwam vertellen hoe artsen tegenwoordig om gaan met de dood. Echt links is dat niet, ik noem dit eerder liberaal: mensen moeten de vrijheid hebben om zelf te kunnen beschikken over hun leven en dus ook het beëindigen daarvan. Ik meen te weten dat ze er bij de VVD ook zo over denken.

Niets doen

Wat had Mark Rutte te vertellen? Hij kwam vertellen wat de huidige regering fout doet, wat links fout doet en wat de VVD goed zal gaan doen als de burgers zo vriendelijk willen zijn om op haar te stemmen.

Wat doet de regering fout? Deze regering doet wat links altijd doet: om de problemen heen draaien. Mark gebruikt elke mogelijkheid die hij heeft om dit punt te benadrukken: links is soft, analyseert de problemen niet en schuift die voor zich uit:

Rob Trip: De inhoud komt nog aan de orde maar eerst over de vorm die is wel van belang omdat die toon, dat is wel interessant, is dat de VVD toon die u nu als partij te pakken heeft?

Mark Rutte: ik denk dat wij die in onze geschiedenis al heel lang te pakken hebben. Wij zijn een partij die wil laten dat de problemen niet alleen moeten worden aangepakt maar dat we ook bereid zijn om aan te pakken. En wat je nu ook ziet is dat Nederland dat ook meer begint te zien, dat er een kabinet is dat heel weinig doet dat besluiten uitstelt als het ware naar commissies en dergelijke en dat er een VVD is die zegt ja wij willen wel die moeilijke maatregelen nemen. Wij maken wel die analyse van de problemen en komen met de oplossingen. Dat beginnen mensen meer te zien. Dat is geen verandering aan onze kant maar geleidelijk aan wordt het wel zichtbaarder omdat die tegenstelling tussen het kabinet en de VVD zichtbaarder wordt.

Het is zelf zo erg dat Mark heimwee heeft naar Joop den Uil. Joop den Uil!

Rob Trip: maar wacht even, een politiek leider van de VVD die een motie van wantrouwen indient tegen een kabinet met VVD in de oppositie, dat is niet dagelijks natuurlijk he?

Mark Rutte: Er is ook iets unieks aan de hand he? Een crisis die eigenlijk net zo erg is als een crisis uit de jaren dertig en misschien nog wel erger als je kijkt naar de enorm snel oplopende staatsschuld, de crisis in de staatsfinanciën. En dan zit er een kabinet dat niets doet, sterker nog dat ambtenaren vraagt om adviezen uit te brengen. Mijn boodschap bij de algemene beschouwingen aan de Premier was: niet "wees in vorm", daar ging het mij helemaal niet om of ie in vorm was of niet. Nee: "regering regeer of stap op en als u niet regeert dan moet u opstappen". Ik had de dag erna Hans Wiegel aan de lijn, ik zeg Hans jij had in jaren zeventig die conflicten met met Joop den Uil hè, en jij hebt nooit een motie van wantrouwen ingediend. Hij zegt: "Nee maar het grote verschil was dat Joop den Uil nog wel eens wat vond. Die deed dingen - daar waren wij het net mee eens, en dan bestrijd je elkaar en dan vecht je het uit bij de stembus." Maar als het kabinet niets doet ja dan moet je als verantwoordelijke oppositiepartij wel zeggen: er is een keuze u gaat iets doen of u stapt op.

De regering doet volgens Rutte dus wat links altijd doet: zij doet niets, zij aarzelt en draait om de hete brei heen - het favoriete thema van rechts, daar heb je hem weer! Ik hoef de TV maar aan te zetten en af te stemmen op de linkse Publieke Omroep om in vrijwel ieder politiek programma wel een conservatief te zien of te horen die vertelt dat "links niets doet, er omheen draait en geen harde maatregelen durft te nemen". En uiteraard vergeet men er nooit bij te vermelden dat de VVD/PVV/rechts Nederland niet zal aarzelen maar handelen. Kordaat, krachtig en doelgericht, niet van die twijfelaars en vergaderaars die er nu zitten.

Kijk maar hoe ze nu commissies hebben benoemd om te gaan nadenken over bezuinigen die in de toekomst moeten worden uitgevoerd! Rechts kan haar minachting hiervoor nauwelijks meer onderdrukken. Commissies nog wel, het instrument voor politici die niet weten wat ze moeten doen. Maar niet alleen dat is fout, het zijn ook nog eens commissies van ambtenaren. Ambtenaren!

Wat is er toch mis met ambtenaren?

Ik begrijp niet waarom zoveel mensen denken dat de omroep links is en dat er behoefte is aan een 'ander geluid', een rechts geluid. Ik hoor bijna niets anders dan rechtse meningen die ongezouten worden opgediend en zelden of nooit worden ze weersproken door een linkse journalist. De vraag moet eerder zijn: waar zijn ze, die linkse journalisten?

Conservatisme

Op een punt was Rutte wel verrassend. Ik heb net geleerd van Jerome (J.L.) Heldring wat het ware conservatisme is - behoudend en met een pessimistische visie op de samenleving en de mens. Mark Rutte, leider van een conservatieve partij, ziet dat anders:

Wij zijn de partij die wel die problemen wil oplossen, de partij die wel een optimistische toekomstvisie heeft.

Maar over het algemeen heeft het verhaal van Rutte een hoog conservatief rechts cliché gehalte: de staat moet klein zijn, de belasting moet verlaagd worden om de vrijheid te bevorderen en links is slecht.

De rechtse cliché's  van Mark op een rij:

• Een grote overheid is slecht, de staat moet klein zijn.
• Links draait om de hete brei.
• Wees bang voor het overheidstekort.
• Wees bang voor links.
  • Omdat ze belastingen verhogen.
  • Multicultie links is lief zijn buitenlanders. Bovendien moet de (massa) immigratie moet nu maar eens ophouden.
• Vrijheid is: zelf bepalen waaraan je je geld uitgeeft. Belasting betalen is daarom een beperking van de je vrijheid.
  

De belangrijkste argumenten om op de VVD te stemmen zijn A. voorkomen dat links aan de macht komt en B. wij moeten bang zijn voor het overheidstekort.  Dat is het zo ongeveer wel, meer kan ik er niet uithalen. Punt A. is natuurlijk inhoudsloos. Wie dit kan overtuigen om op de VVD te stemmen is niet goed wijs.

Belasting en bezuinigen

Gelukkig wordt er nog wel wat over punt B gezegd - het enige onderdeel van het interview dat echt ergens overging, niet over politieke manoeuvres en de slechtheid van links:

Mark Rutte: Het allerbelangrijkste wat er de volgende keer moet gaan gebeuren, dat is de crisis in de staatsfinanciën, dus die 35 miljard per jaar waarmee de staatsschuld oploopt, dat we die onder controle krijgen omdat anders de belastingen omhoog zullen moeten.

Rob Trip: En dat betekent verder bezuinigen.
Mark Rutte: Dat betekend hervormen, niet blind bezuinigen.

Rob Trip: Maar noem daar dan het kern punt uit, "hervormen", wat gaat er aan?

Mark Rutte: Laat ik er drie noemen, je kunt niet een punt ... ja dat kan niet, je kunt er niet een noemen want dan zult u zeggen dat ene punt levert te weinig op dus ik moet een top drie noemen. Dus dat is in de eerste plaats toch de sociale zekerheid die zal activerender moeten worden. Ik wil niet dat jongeren met ADHD, wat nu gebeurt, de rest van hun leven in een uitkering zitten. Dat was 1. Het tweede is:  we moeten iets doen om die sterk stijgende gezondheidszorgkosten onder controle te houden en het derde wat we moeten doen ontwikkelingssamenwerking. Wij hebben nog steeds dat gevoel dat we ons schuldig moeten voelen over onze welvaart. Ik voel me niet schuldig over onze welvaart. Ik wil wel helpen in de derde wereld om het daar beter te maken. Dus dat moet efficiënter, dat kan voor de helft van het geld. We moeten stoppen met dat maar blijven steunen van begrotingen van die derdewereldlanden. Het moet veel meer gericht zijn op de ontwikkeling van de middenklasse, op de economie in die landen.

Nog een korte opmerking hierover. Het is onverstandig om nu te gaan bezuinigen zoals Mark wil, en dan nog wel op sociale zaken. Dat zeg ik niet omdat ik begaan ben met het leed van de uitkeringstrekkers maar omdat de uitkeringen op dit moment juist een stabiliserende factor zijn in de economie. Als dat zou weg vallen door bezuinigen dan zou de economie nog verder krimpen.

Rutte stelt zelfs dat deze crisis misschien nog wel erger dan de depressie van de jaren dertig omdat de begrotingstekorten nu nog groter zijn. Daar ligt Mark Rutte dus meer van wakker dan van de massale werkloosheid die het gevolg was van het daadkrachtige bezuinigen door Colijn. Door het krimpen van de economie kwam minder belastinggeld binnen. Om de begroting toch sluitend te krijgen - dit had hoogste prioriteit in die dagen - moest er bezuinigd worden. Door de bezuinigingen en het duurder worden van het geld (deflatie) verloren mensen hun baan, werd hun salaris gekort en werden dus nog meer mensen werkloos. Waardoor de economie nog meer afgeremd werd en waardoor er nog minder belastinggeld binnen kwam, waardoor er nog meer bezuinigd moest worden ... u begrijpt het. Het resultaat was de Grote Depressie. [1] Er zijn meer oorzaken geweest maar één les is wel duidelijk volgens mij: de crisis bestrijden met bezuinigen werk averechts. In ieder geval in het begin. De overheid moet juist de overheidstekorten laten oplopen. Dat we nu met dubbel zo hoge tekorten zitten komt omdat we in goede tijden onder Zalm niet (genoeg) hebben bezuinigd.

Waar helemaal niet over gesproken wordt is dat het ook mogelijk is om de belasting (tijdelijk) te verhogen. [2] Waarom wordt dit helemaal niet overwogen? En vergeet ook niet de grootste subsidie klant in Nederland: de huizenbezitters. Het is blijkbaar belangrijker om werklozen te activeren een baan te zoeken in een economie die in een ernstige recessie zit waardoor er maar weinig banen zijn. Ik kan me niet goed voorstellen dat dat nou zo veel geld zal opleveren. Maar het wordt Mark niet gevraagd door de linkse journalist van linkse Publieke Omroep. Het gesprek ging helemaal niet over de economie maar over de politieke strategie die de VVD volgt om weer aan de macht te komen.

De geluksmachine van Mark Rutte

Het mooiste vond ik wat hij zij over de Geluksmachine. Mark legt uit dat het verlagen van belasting geen doel op zich is. Het is een middel om er voor te zorgen dat mensen zelf keuze's kunen maken:

Mark Rutte: nee dat doen we niet, want wij zijn tegen hogere belasting. Dat is ook iets dat voor liberalen in de genen zit. Dat is niet omdat wij de belastingen zo laag willen houden, maar omdat wij er in geloven dat de vrijheid van mensen bevorderd wordt als ze een groter deel van hun salaris zelf kunnen uitgeven. Wij willen een overheid die krachtig is maar vooral ook compact en vooral ook niet als een soort geluksmachine uw en mijn geluk zit te bevorderen

Hoe zit dat met die Geluksmachine? Toen ik jong was droomde ik van de Huiswerkmachine en op mijn oude dag zou een Geluksmachine wel van pas kunnen komen. Maar helaas, Rob Trip ging over tot de orde van de dag:

Rob Trip: En dan hebben we het nog helemaal niet over Geert Wilders gehad.

transcript buitenhof 28 nov 2009
aanwezig: Rob Trip, Mark Rutte. Andere gasten: Derk Jan Eppink, Anne- Mei The

Rob Trip vraagt waarom Mark Rutte niet over de VVD wil praten

[3:44] Mark Rutte:  Volgens mij zitten de mensen in het land niet te wachten op partijvoorlieden die alleen maar over de eigen partij praten. Volgens mij zitten de mensen in het land te wachten op politici die praten over problemen in het land en hoe ze die willen aanpakken.

Rob Trip: maar dat het goed gaat met uw partij dat Charlie Aptroot de sterren van de hemel debatteert in de tweede kamer over .. inhoudelijk de kilometerheffing, ik bedoel dat is wat mensen op het netvlies hebben.

Mark Rutte: ja en dan heb ik de keuze dan kan ik praten over hoe Charlie Aptrood dat debat aanpakt, of ik kan met u praten over waarom wij tegen de kilometerheffing zijn en dan vind ik dat tweede ... overigens ik ben het met u eens over Charley Aptroot, ik vind dat hij dat goed deed. [4:33] Maar ik praat liever over de inhoud anders heb je die politici en die journalisten die in die kaasstolp alleen maar met elkaar bezig zijn in plaats van met de problemen.

Rob Trip: De inhoud komt nog aan de orde maar eerst over de vorm die is wel van belang omdat die toon, dat is wel interessant, is dat de VVD toon die u nu als partij te pakken heeft?

Mark Rutte: ik denk dat wij die in onze geschiedenis al heel lang te pakken hebben. Wij zijn een partij die wil laten dat de problemen niet alleen moeten worden aangepakt maar dat we ook bereid zijn om aan te pakken. En wat je nu ook ziet is dat Nederland dat ook meer begint te zien, dat er een kabinet is dat heel weinig doet [5:06] dat besluiten uitstelt als het ware naar commissies en dergelijke en dat er een VVD is die zegt ja wij willen wel die moeilijke maatregelen nemen. Wij maken wel die analyse van de problemen en komen met de oplossingen. Dat beginnen mensen meer te zien. Dat is geen verandering aan onze kant maar geleidelijk aan wordt het wel zichtbaarder omdat die tegenstelling tussen het kabinet en de VVD zichtbaarder wordt.

Rob Trip: maar wacht even, een politiek leider van de VVD die een motie van wantrouwen indient tegen een kabinet met VVD in de oppositie, dat is niet dagelijks natuurlijk he?

Mark Rutte: Er is ook iets unieks aan de hand he? Een crisis die eigenlijk net zo erg is als een crisis uit de jaren dertig en misschien nog wel erger als je kijkt naar de enorm snel oplopende staatsschuld, de crisis in de staatsfinanciën. En dan zit er een kabinet dat niets doet, sterker nog dat ambtenaren vraagt om adviezen uit te brengen. Mijn boodschap bij de algemene beschouwingen aan de Premier was: niet "wees in vorm", daar ging het mij helemaal niet om of ie in vorm was of niet. Nee: "regering regeer of stap op en als u niet regeert dan moet u opstappen". Ik had de dag erna Hans Wiegel aan de lijn, ik zeg Hans jij had in jaren zeventig die conflicten met met Joop den Uil hè, en jij hebt nooit een motie van wantrouwen ingediend. Hij zegt: "Nee maar het grote verschil was dat Joop den Uil nog wel eens wat vond. Die deed dingen - daar waren wij het net mee eens, en dan bestrijd je elkaar en dan vecht je het uit bij de stembus." Maar als het kabinet niets doet ja dan moet je als verantwoordelijke oppositiepartij wel zeggen: er is een keuze u gaat iets doen of u stapt op.

Rob Trip: maar zit nooit in uw achterhoofd dat u ooit daar een prijs voor zult moeten betalen? Bij die CDA'ers die dat horen en die denken dat wordt weer vier jaar oppositie als dat de toon is die de VVD aanslaat.

Mark Rutte: als je politiek bedrijft met constant in je achterhoofd of je nog wel vriendjes kunt blijven met deze of gene, ik zit in de politiek om te laten zien waar mijn partij staat. Dat is wat ik aan de kiezer wil laten zien. Wij zijn de partij die wel die problemen wil oplossen, de partij die wel een optimistische toekomstvisie heeft. Als ik dan moet gaan denken, O hoe zou dat vallen bij Pieter van Geel]of bij Wouter Bos of Marjet Hamer of bij Alexander Pechtholt] eerlijk gezegd dat interesseert me geen bal, dat zien we wel na de verkiezingen.

Rob Trip: Want u zit uiteindelijk toch wel met het CDA in een nieuw kabinet?

Mark Rutte: Dat weet ik niet, wij sluiten niemand uit, het kan met de SP zijn, het kan met de PVV zijn, het kan met het CDA zijn, dat zien we na de verkiezingen wel. Ik wil een kabinet waarin ik een zo groot mogelijk deel van mijn programma kan uitvoeren.

Rob Trip: noem eens wat helemaal boven aanstaat, niet de complete riedel, maar wat is nou een kernpunt waarvan u zegt als ik nou VVD stem, straks in een Kabinet waar de VVD zit, waarvan u zeg dat gaat in ieder geval gebeuren.

Mark Rutte: Het allerbelangrijkste wat er de volgende keer moet gaan gebeuren, dat is de crisis in de staatsfinanciën, dus die [7:33] 35 miljard per jaar waarmee de staatsschuld oploopt, dat we die onder controle krijgen omdat anders de belastingen omhoog zullen moeten.

Rob Trip: En dat betekend verder bezuinigen.

Mark Rutte: Dat betekent hervormen, niet blind bezuinigen.

Rob Trip: Maar noem daar dan het kern punt uit, "hervormen", wat gaat er aan?

Mark Rutte: Laat ik er drie noemen, je kunt niet een punt ... ja dat kan niet, je kunt er niet een noemen want dan zult u zeggen dat ene punt levert te weinig op dus ik moet een top drie noemen. Dus dat is in de eerste plaats toch de sociale zekerheid die zal activerender moeten worden. Ik wil niet dat jongeren met ADHD, wat nu gebeurt, de rest van hun leven in een uitkering zitten. Dat was één. Het tweede is:  we moeten iets doen om die sterk stijgende gezondheidszorgkosten onder controle te houden en het derde wat we moeten doen ontwikkelingssamenwerking. Wij hebben nog steeds dat gevoel dat we ons schuldig moeten voelen over onze welvaart. Ik voel me niet schuldig over onze welvaart. Ik wil wel helpen in de derde wereld om het daar beter te maken. Dus dat moet efficiënter, dat kan voor de helft van het geld. We moeten stoppen met dat maar blijven steunen van begrotingen van die derdewereldlanden. Het moet veel meer gericht zijn op de ontwikkeling van de middenklasse, op de economie in die landen.

[... deel weggelaten...]

[10:14]

Rob Trip: hoe gaat u zorgen dat de VVD in het centrum van de macht in de gemeente raden komt?

Mark Rutte: Kijk bij die gemeenteraadsverkiezingen ligt er een heel belangrijke vraag voor en die ziet de kiezer, namelijk de vraag, [10:22] hoe voorkomen wij dat er in Nederland linkse colleges komen, dat zal de grote vraag daar zijn. D66 stijgt in de peilingen, PvdA daalt, maar als je naar de peilingen in de steden kijkt dan zie je dat dat wel meevalt. De Partij van de Arbeid zakt wel, maar lang niet zo erg als in de landelijke peilingen. Dat betekent dat de combinatie van een partij van de arbeid die een beetje daalt en D66 die fors groeit zal gaan leiden tot de mogelijkheid van linkse colleges. Dat zijn dus colleges die A het risico lopen van belastingverhoging B D66 multiculti hè, die zegt ach laat iedereen maar naar Nederland komen en integratie is geen probleem laat mensen gewoon doen waar ze zin in hebben, dus dat risico bestaat van linkse colleges.

Rob Trip: Maar de vraag was hoe denkt u te voorkomen dat dat gebeurd. De vraag was eigenlijk letterlijk "hoe gaat u zelf in het centrum van de macht komen". U schets juist hoe er overal nog meer linkse colleges komen.

Mark Rutte: ja wij gaan dat dus voorkomen ... [door elkaar] door te laten zien dat er een alternatief is  voor die linkse colleges. Dat is kiezen voor de VVD, dat is een partij die bijvoorbeeld zegt, wij willen op het platte land 1000 agenten erbij omdat op het platteland de aanrijtijden van de politie veel te lang zijn. Mensen maken zich daar zorgen over. Wij zijn de partij die zegt in die colleges, wij zullen die belastingen verlagen, in plaats van verhogen. Wij zorgen voor gezondere financiën in die steden zodat je met minder geld en een kleinere overheid en kleinere krachtige staat de dingen kunt doen die nodig zijn.

Rob Trip: maar mag ik u even onderbreken door hier de zelfde vraag te stellen als landelijk. Dus in gemeenten waar ik stem op de VVD heb ik de garantie dat als de VVD in het gemeentebestuur zit dan gaan de belastingen omlaag.

Mark Rutte: Wij zullen dit als een centraal punt van de onderhandelingen zetten.

Rob Trip: Ja u gaat geen achterdeurtjes open laten a la Eurlings [... door elkaar]

Mark Rutte: Eurlings zit in het Kabinet en die laat nu al achterdeurtjes open, dat is een ander verhaal.
Rob Trip: nee, nee, nee.

Mark Rutte: maar luister als je aan mij vraagt, d'r komen dadelijk verkiezingen wat wil de VVD, dan is het volstrekt duidelijk en dat hebben we ook waar gemaakt de afgelopen jaren. Kijk naar een stad als Den Haag daar zijn met de VVD in het College de lasten met 10 gedaald. Onze lijsttrekker in Den Haag, Sanne Dekker zegt tegen de bevolking stem VVD dan zullen we dat opnieuw laten zien. We hebben hier geloofwaardigheid - dan zal met de VVD in het college de belastingdruk opnieuw met 10% dalen.

Rob Trip: Ja, en u gaat niet in colleges zitten waar dat niet gebeurd?

Mark Rutte: nee dat doen we niet, want wij zijn tegen hogere belasting. Dat is ook [12:41] iets dat voor liberalen in de genen zit. Dat is niet omdat wij de belastingen zo laag willen houden, maar omdat wij er in geloven dat de vrijheid van mensen bevorderd wordt als ze een groter deel van hun salaris zelf kunnen uitgeven. Wij willen een overheid die krachtig is maar vooral ook compact en [12:53] vooral ook niet als een soort geluksmachine uw en mijn geluk zit te bevorderen.

Rob Trip: En dan hebben we het nog helemaal niet over Geert Wilders gehad.

[12:59]

----

[1] Opmerking terzijde: deflatie is veel erger dan inflatie, Paul Krugman spreekt van de "deflation trap" waar het heel moeilijk is om uit te komen.

[2] Bij voorkeur in de hoogste tariefgroepen.

Read more...

De weg van Charles Darwin: wetenschap of geperverteerde wetenschap?

Er waren twee opmerkelijke momenten in de 4e aflevering in de TV-serie De Beagle van de VPRO. Het ene moment stond in het script, het andere was toevallig. In het eerste geval werd mooi uitgelegd wat wetenschap kan zijn en in het tweede geval zagen we een voorbeeld van wat ik geperverteerde wetenschap noem. Niet het voor de hand liggende creationisme, maar het sociaal darwinisme.

De Openbaring

Voice over: De wereld die Charles Darwin tot dusver had gekend was dermate beperkt, dat wij, die achteloos in vliegtuigen stappen om te gaan zonnebaden op de stranden van Kaap Verdië, ons nauwelijks meer een voorstelling kunnen maken van de opwinding die zich van Darwin meester maakte bij het ontdekken van deze verre streken.

Hij kende het Engelse landschap, de heuvels van Kent, de bescheiden bergen van Schotland en hij had boeken gelezen van reizigers die hun verhalen over de wondere wereld op schrift hadden gesteld, en nu dit het volmaakt andere.

Plotseling was alles vergeten, de altijd oprispende zeeziekte, het stampende en stinkende schip en vol overgave stortte hij zich op de ongekende rijkdom van deze nieuwe wereld.

In deze aflevering werd uitgelegd dat het in de tijd van Darwin gangbaar was om te geloven dat de aarde in het jaar 4004 BC was gemaakt door Onze Lieve Heer. Door het vele graven van kanalen hadden de Engelsen echter ook al ontdekt dat je op veel plaatsen vaak de zelfde aardlagen tegenkwam met steeds dezelfde fossielen in de zelfde laag in de zelfde volgorde. Dit suggereerde natuurlijk dat deze lagen gedurende een lange periode in het verleden waren afgezet, iets dat men niet kan begrijpen als de aarde maar 6000 jaar oud is.

Wij weten nu dat de aarde veel ouder is, althans wij zouden dat moeten weten - ik laat even de aberratie van de creationisten buiten beschouwing.

Waar het mij om gaat is dat wij ons nu niet meer kunnen voorstellen hoe revolutionair het was naar een rots te kijken en dan te denken dat deze niet 6000 oud is maar wel ... 400.000 jaar, althans dat zou de geoloog en tijdgenoot van Darwin, Charles Lyell gedacht hebben van de rots waar de presentatoren van het programma naar stonden te kijken. Darwin had deel een van  Lyell's Principles of Geology bij zich, aan boord van de Beagle, en was dus bekend met deze voor die tijd revolutionaire ideeën.

Wij kijken niet vreemd op als we horen dat een rots 400 000 jaar oud is of 4 miljoen jaar oud en zelfs 400 miljoen jaar zal de meesten van ons (ten onrechte) niet bevreemden. Maar voor Darwin en zijn tijdgenoten was dit een heel nieuwe manier om te kijken naar de wereld. Men had deze aardlagen ontdekt en zag plotseling samenhangen en dimensies die daarvoor onbekend waren. In plaats van een wereld die 6000 jaar oud was keken ze naar een wereld die ... die misschien wel oneindig oud was. Waar lag de grens?

Hoever moest je terug gaan in de tijd? 4 honderdduizend jaar, 4 miljoen of 400 miljoen jaar? Een duur woord voor zo'n openbaring is paradigmaverschuiving, maar voor mij is openbaring even goed. Plotseling kijk je op een andere manier naar de wereld, de wereld die eerst voor je verborgen was wordt je geopenbaard. Dat is niet alleen voor Christenen weggelegd.

Sociaal-darwinisme

Het andere leermoment was een protesterende Kaapverdiaan. Een opgewonden jonge man maakte bezwaar tegen de plaatsing van het straatnaambordje met de naam "Darwinstraat".

Voice over: Op Santiago wordt een straat vernoemd naar Darwin, het is de eerste straat op het eiland die een naam krijgt.

Beeld: Naambordje "Av. Charles Darwin" wordt onthuld.

Randel Keynes: Het is een voorrecht voor Sarah Darwin en mij twee achterkleinkinderen van Darwin om deze plaquette te onthullen. En dat we erbij zijn dat deze straat Avenida Charles Darwin genoemd wordt.

Man met rasta haar: Je moet de mensen eerst iets over Darwin vertellen. Darwin heeft niks voor Afrika gedaan. Van hem komt het idee van de Europese suprematie. Van hem komt het sociaal-darwinisme dat Europeanen gebruiken als rechtvaardiging voor de uitbuiting door een 'superieur' ras. Europeanen gebruikten zijn theorie om te bewijzen dat ze 'n superieur ras waren. De sterkste overleeft. Dat is sociaal-darwinisme. Dat moet je erbij vertellen. Om naar Afrika te komen en 'n straat naar Darwin te noemen is een belediging voor Afrikanen.

Ik heet Malcolm X. Dat is mijn naam.

Beeld: De man loopt uit het beeld, en verdwijnt in de nacht van Kaap Verde.

Een eerste simpele tegenwerping is natuurlijk dat je Darwin niet kan verwijten dat er evolutie is, net zoals je Newton niet de schuld geeft van de zwaartekracht. Newton en Darwin hebben deze wetten slechts ontdekt en beschreven maar zijn er natuurlijk niet voor verantwoordelijk. Maar dit is toch iets te makkelijk. Hoe zit dat eigenlijk met Sociaal-darwinisme?

Heeft deze Kaapverdische Malcolm X toch niet ergens een punt? Als we al kunnen stellen dat Darwin de bedenker is van het Darwinisme, is hij dan ook de bedenker van het sociaal-darwinisme? Het is bekend dat volgens Darwin de wetten van de evolutie ook gelden voor mensen - de mens is immers een zoogdier en staat niet buiten de wetten van de biologie.

Volgens mij kun je echter niet stellen dat Darwin een sociaal-darwinist was, ook niet indirect. Sociaal-darwinisme is weliswaar geïnspireerd op de evolutieleer maar het is een verkeerde interpretatie ervan.

In de eerste plaats, om elk misverstand te voorkomen: Darwin heeft nooit beweerd dat bepaalde rassen superieur waren aan anderen, integendeel. Darwin was een voorvechter van afschaffing van de slavernij - een heet politiek hangijzer in zijn tijd. Mogelijk heeft zijn afkeer van slavernij zelfs een rol gespeeld bij de ontwikkeling van de evolutietheorie.

Alleen al daarom is het protest van de Kaapverdiaan misplaatst. Maar daarmee is nog niet de stelling ontkracht dat het sociaal-darwinisme een logische consequentie is van de evolutieleer.

Dus nogmaals, in hoeverre was Darwin een sociaal-darwinist? Als we even simpel stellen dat sociaal-darwinisme betekent "het toepassen van de evolutieleer op de mens" dan kunnen we stellen dat Darwin een sociaal-darwinist was. Zoals ik al schreef ging hij er vanuit dat de evolutie wetten ook van toepassing zijn op de mens. Bovendien zijn er zijn geen duidelijke aanwijzingen dat Darwin stelling heeft genomen voor of tegen het sociaal-darwinisme.

Wat echter moeten beseffen is dat sociaal-darwinisme een pervertering is van de evolutieleer. De evolutieleer onderzoekt het ontstaan en de ontwikkeling van soorten onder invloed van natuurlijke selectie. Het perverteren van het sociaal-darwinisme zit hem er in dat eerst wordt bepaald wat superieure en minder superieure eigenschappen zijn om deze daarna te rechtvaardigen als natuurwet.

Ik kan dat het beste illustreren met een voorbeeld. Neem de (toen gangbare) stelling dat de Engelsman superieur is aan de Ier omdat hij geletterd is, intelligenter is en over het algemeen van "hogere beschaving" is dan de Ier. In die tijd was Ierland een wingewest en waren de meeste Ieren zeer arm en ongeletterd. Het zou dan logisch zijn te denken dat Engelsen in evolutionaire zin superieur zijn.

Maar dit is geen redenatie die volgt uit de evolutieleer. Wat door evolutie beloond wordt als natuurlijke selectie is het krijgen van kinderen, liefst veel en liefst succesvol zodat deze ook weer kinderen krijgen. De fout die de sociaal-darwinist maakt is dat natuurlijke selectie wordt verward met beter of superieur. Wat wij als mens superieur vinden - de hoge beschaving van de Engelsman - heeft niets te maken met de werking van evolutie, het zou zelfs wel eens omgekeerd kunnen zijn: Ieren kregen meer kinderen dan Engelsen.

Dezelfde darwinistische drogreden wordt gemaakt door mensen die denken dat agressie, en assertiviteit in het algemeen, beter is dan meegaandheid. De basisgedachte is dan dat de natuur hard is, dat je moet vechten voor het voortbestaan. Nature tooth and claw wordt er dan gezegd: het leven is een constant vechten om het voortbestaan. Rat Race is ook zo'n mooie. Er kan zelfs bloed vloeien: oorlog. Diegenen die daar niet aan meedoen zijn week, slap. Er is zelfs een Engels woord voor in onze taal: losers. Dat woord kan niet vertaald worden omdat het meer betekend dan alleen maar 'verliezer'.

Maar ook hier geldt dat de redenering verkeerd is: eerst wordt een karaktereigenschap genomen - assertiviteit - die men goed vind. Vervolgens wordt deze eigenschap goedgekeurd door deze evolutionair te rechtvaardigen. Het is de omkeerde wereld.

Bovendien wordt vergeten dat agressie niet altijd de beste reactie is vanuit evolutionair standpunt: zij die ruzies ontlopen, niet gewond raken en geen vijanden maken, maar wel de tijd nemen om zich voort te planten zijn de uiteindelijke winnaars van de Rat Race, de vechtjassen van vandaag zijn de losers van morgen.

Overigens heeft de Kaapverdische Malcolm X ook wel een beetje gelijk: ons koloniale imperialisme werd wel degelijk goed gepraat met sociaal-darwinistische onzin, maar dat kunnen we Darwin dus niet verwijten.

De uitzending kan nog bekeken worden op de website van de VPRO.

Read more...

Tijdgeest

Zie Update

En toen was er Beatrix:

In 1980 was ik bij het kroningsfeest van Beatrix in Amsterdam. Ik zat met vrienden in een café op het Rokin - niet ver van de plechtigheid dus. Kort daarvoor hadden we nog over het Rokin gelopen en gekeken naar de stalletjes met Oranje-kitsch en andere handelswaar. Het was een mooie zonnige dag, met een heus Oranje Zonnetje". Oh heerlijke kitch.

Plotseling, uit het niets, veranderde alles. Er werd verf tegen het raam van het café gegooid en de eigenaar sommeerde ons naar achteren te gaan. Buiten was de straat leeg en even later zagen we de ME - toen nog met rieten schilden. Het was voor het eerst in mijn leven dat ik dit zag. Toen alles weer rustig was liepen we weer langs diezelfde stalletjes, althans dat wat er van over was.

Ik heb al eens eerder geblogd over "De Kloof". De vermeende verwijding die er is tussen onder en boven, het grauw en de elite. Dit wordt aangevoerd om te verklaren dat mensen daarom op Geert Wilders stemmen. Nu heb ik weinig met Geert Wilders, maar dat is te veel eer voor hem. Behalve dat ik twijfel aan deze theorie, heb ik toen een aantal alternatieve verklaringen (die elkaar overigens niet uitsluiten) aangevoerd.

Mijn laatste punt was de onvrede over de toename van het aantal migranten dat zich heeft gevestigd in ons land. Ik heb daar nog eens wat over nagedacht. Het zijn niet alleen maar die vermaledijde buitenlanders. Wat mij nog meer opgevallen is is het grote verschil met de jaren 60 - de optimistische jaren die nog tot ver in jaren 70 doorliepen overigens.

Dat optimisme is echter verdwenen en voor mij is het besef hiervoor gekomen op het hierboven beschreven moment.

Ik noem voor de volledig nog maar een aantal zaken waar ons denken 180 graden van is omgedraaid.

• De energie raakt op en dat wat we nu nog verbranden zal de aarde zoals wij die nu kennen veranderen in een broeikas. En Kernenergie - de enige energiebron die soelaas zou kunnen bieden - mag niet van Greenpeace.
  
• Langzaam vergiftigen wij ons wereld. Een vriendin van me zijn ooit dat ze niet meer echt kon genieten van de natuur omdat ze besefte dat er overal vergif was.
  
• Terroristen hebben onze droom veiligheid en zekerheid verstoord. Niet meer kunnen wij denken dat wij de wereld Democratie en Vrede brengen. In ontwikkelingshulp geloofd al bijna niemand meer.
  
• Onze buren zijn nu vaak Somaliërs of Marokkanen, niet meer Ome Jan waar we een kopje suiker bij kunnen lenen.
  
• Recent is daar nog eens de economie bij gekomen. Te nauwer nood zijn we ontkomen aan een depressie zoals we die in de jaren 30 hebben gekend. Waarschijnlijk zijn we daaraan ontsnapt, maar dat geeft geen reden tot gerustheid: de komende 10 jaar zullen we "keihard" moeten "snoeien". En er moeten "keuzes gemaakt worden". Heerlijk geruststellend, niet?
  
• Hadden we toen nog hoop en vertrouwen in de Wetenschap - man op de maan!, kanker zal genezen worden! - ook daar is veel van verdwenen. Wetenschap brengt vieze chemie met kankerverwekkende kleurstoffen, en kan Aids ook al niet genezen.
  
• Dat brengt mij op de seksuele revolutie: die heeft ons niets anders dan SOA's en pornografie gebracht.
  
• En dan is er het verlies aan coherentie in de maatschappij: het uiteenvallen in fracties, er zijn geen zuilen meer, geen Bonte Dinsdagavondtrein, geen Zwiebertje op zaterdagmiddag, ... de verloren jaren 50 leven nog steeds. De jaren 50 zijn de spiegel van de huidige tijd. Laat ik het zo zeggen: door te kijken naar onze dromen zie je wat er niet is. Zoals mensen in de oorlog droomden van recepten (ik heb dat wel eens gehoord dat men receptenboeken las) in een tijd dat er bijna niets te eten was, zo dromen wij nu van een verloren tijd waarin "geluk nog heel gewoon was".
  
• Er is geen hoop meer, ook de politiek kan er niets aandoen. Politici zijn zakkenvullers die alleen maar aan hun eigen positie denken.
  

De politiek is daarvan een reflectie. Mensen zijn cynisch en teleurgesteld en stemmen daarom op politici die daar uiting aan geven en zeggen dat ze daar wat aan willen doen.

Wat zal Alexander ons brengen?
----
Update 20/10/09:

Afgelopen Zondag is in de serie Grimmig Nederland van Buitenhof over dit onderwerp gesproken. Rob Trip interviewde Remieg Aerts, sinds 2003 hoogleraar politieke geschiedenis en Joep Leersen hoogleraar Europese Studies aan de UvA. Met veel genoegen heb ik de heren aangehoord en als eenvoudige Koekebakker is het toch mooi dat mijn analyse door deze geleerde heren wordt bevestigd.

Ook Remieg Aerts is van mening dat De Kloof juist niet groter maar kleiner is en ook hij noemt de ontwikkeling van het marktdenken als een van de oorzaken voor onze problemen. Door de grote toename van de welvaart in de jaren 60 is een sterk zelfontplooiings ideaal ontstaan. Iedereen wil "zich zelf zijn" en liefst zo veel mogelijk. Een ander gevolg hiervan is de opkomst van de commerciële-TV waardoor er zoveel meer mogelijkheden zijn om onvrede te uiten. Als je maar voortdurend herhaalt dat er een probleem is dan wordt het probleem als veel erger ervaren.
Ook Joep Leersen benadrukt de opkomst van de nieuwe media. Hij vergeleek de commentaar secties van sommige kranten en weblogs met de deur van een WC waarop iedereen zijn stoutste gedachten opschrijft (dit zijn mijn woorden) alleen wordt het nu landelijk gepubliceerd.

Er werd nog veel meer interessants gezegd. U kunt het beter zelf bekijken. Zie ook mijn posts over De Kloof en over Televisie.
----
[Red.: kleine redactionele aanpassing voor de leesbaarheid aangebracht]

Read more...